🇵🇪
Most Common Quechua Words
Runasimi
Essential Quechua vocabulary with pronunciation guides. Nouns, verbs, adjectives and adverbs.
Nouns
| Word | English Meaning | Pronunciation |
|---|---|---|
| runa | person / human | RU-na |
| warmi | woman | WAR-mi |
| wawa | child / baby | WA-wa |
| wasi | house / home | WA-si |
| yaku | water | YA-ku |
| mikuy | food | MI-kuy |
| allpa | earth / land | ALL-pa |
| mama qocha | ocean / sea | MA-ma QO-cha |
| inti | sun | IN-ti |
| killa | moon | KIL-la |
| wayra | wind | WAY-ra |
| urqu | mountain | UR-qu |
| nina | fire | NI-na |
| kawsay | life | KAW-say |
| munay | love / will | MU-nay |
| yachay | knowledge | YA-chay |
| llaqta | town / city | LLAQ-ta |
| ayllu | family / community | AYL-lu |
| pacha | time / world | PA-cha |
| simi | mouth / language | SI-mi |
Verbs
| Word | English Meaning | Pronunciation |
|---|---|---|
| riy | to go | RIY |
| hamuy | to come | HA-muy |
| mikhuy | to eat | MI-khuy |
| upyay | to drink | UP-yay |
| puñuy | to sleep | PU-ñuy |
| kawsay | to live | KAW-say |
| rikuy | to see | RI-kuy |
| uyariy | to hear / listen | u-YA-riy |
| rimay | to speak / talk | RI-may |
| munay | to want / love | MU-nay |
| yachay | to know / learn | YA-chay |
| ruray | to do / make | RU-ray |
| apay | to take / carry | A-pay |
| quy | to give | QUY |
| maskay | to search / look for | MAS-kay |
| tiyay | to sit / stay | TI-yay |
| sayay | to stand | SA-yay |
| pukllay | to play | PUK-llay |
| llankay | to work | LLAN-kay |
| kutiy | to return | KU-tiy |
Adjectives
| Word | English Meaning | Pronunciation |
|---|---|---|
| hatun | big / great | HA-tun |
| uchuy | small / little | U-chuy |
| allin | good / well | AL-lin |
| mana allin | bad | MA-na AL-lin |
| musuq | new | MU-suq |
| machu | old / elder | MA-chu |
| yurag | white | YU-rag |
| yana | black | YA-na |
| puka | red | PU-ka |
| q'umir | green | Q'U-mir |
| siq'i | long | SI-q'i |
| chuku | short | CHU-ku |
| lliw | all / complete | LLIW |
| sami | lucky / fortunate | SA-mi |
| sinchi | strong / hard | SIN-chi |
| llasa | heavy | LLA-sa |
| liviano | light / easy | li-VIA-no |
| usqhay | fast / quick | USQ-hay |
| alli sunqu | kind-hearted | AL-li SUN-qu |
| qhali | healthy | QHA-li |
Adverbs
| Word | English Meaning | Pronunciation |
|---|---|---|
| kunan | now / today | KU-nan |
| qayna | yesterday | QAY-na |
| paqarin | tomorrow | pa-QA-rin |
| kaypi | here | KAY-pi |
| chaypi | there | CHAY-pi |
| ari | yes | A-ri |
| mana | no / not | MA-na |
| ima | what / something | I-ma |
| may | where | MAY |
| imayna | how | i-MAY-na |
| achkay | very / much | ACH-kay |
| pisilla | a little / slightly | pi-SIL-la |
| allillanmi | fine / well (I am) | al-lil-LAN-mi |
| hina | like / as | HI-na |
| ichaqa | but / however | i-CHA-qa |
| chantá | and then / so | chan-TA |
| manaña | no longer / not anymore | ma-NA-ña |
| ñam | already | ÑYAM |
| sichus | if / perhaps | SI-chus |
| tukuy | always / all the time | TU-kuy |